Tự lưu trữ thường được xem không chỉ là cách để “thoát khỏi” các dịch vụ đám mây, mà còn là phương án tiết kiệm chi phí hàng tháng. Bạn có thể vận hành một hệ thống máy chủ tại nhà bằng phần mềm miễn phí, không ràng buộc hợp đồng dài hạn, và nhiều người bắt đầu với phần cứng có sẵn. Cách nhìn này không sai, nhưng chưa phải là bức tranh toàn cảnh.
Chi phí thực sự của tự lưu trữ thường không hiện ra ngay lập tức, và cũng không nằm gọn trong một hóa đơn lớn duy nhất. Thay vào đó, chúng len lỏi đến dưới nhiều hình thức: thời gian bỏ ra, nhu cầu nâng cấp, hóa đơn tiền điện, sự đánh đổi về sự thoải mái và chi phí lưu trữ tăng theo cấp số nhân.
Thời gian
Thứ quý giá nhất, và một đi không trở lại
Chi phí đầu tiên và thường bị đánh giá thấp nhất chính là thời gian. Tự lưu trữ không chỉ ngốn thời gian khi có sự cố; ngay cả khi mọi thứ chạy êm, bạn cũng tốn kha khá thời gian để mày mò, lên kế hoạch, đọc tài liệu và tinh chỉnh. Với người đam mê, điều này giống một thú vui hơn là việc vặt, nhưng khi hệ thống phát triển, nó trở thành hạ tầng quan trọng bạn phụ thuộc vào, chứ không còn là nơi để thử nghiệm.
Ngay cả những bản cập nhật định kỳ hay thay đổi cấu hình tưởng chừng “vô hại” cũng tiềm ẩn rủi ro, đòi hỏi nhiều kế hoạch dự phòng, kiểm tra kỹ lưỡng hơn và một gánh nặng tâm lý không hề nhỏ. Áp lực tinh thần liên tục đó chính là một trong những cái giá dai dẳng nhưng ít khi được thừa nhận khi bạn tự quản lý mọi thứ.
Nâng cấp từ phần cứng cũ
Nhu cầu tăng lên, “đòi hỏi” phần cứng cũng tăng theo
Hành trình tự lưu trữ của nhiều người bắt đầu bằng phần cứng tưởng như miễn phí: một PC cũ, laptop nghỉ hưu hay linh kiện dư thừa. Cách tiếp cận này là lý do khiến việc xây dựng hệ thống tại nhà trở nên hấp dẫn, và hoàn toàn hợp lý để khởi đầu. Đáng tiếc, bạn càng đi sâu, mọi thứ càng đắt đỏ. Phần cứng cũ thường kém hiệu quả, ồn ào, khó mở rộng và không đủ tin cậy để chạy liên tục 24/7.
Các khe cắm lưu trữ đầy dần, tốc độ mạng trở nên chậm chạp, hóa đơn tiền điện cao bất ngờ, và độ tin cậy trở thành mối lo khi dịch vụ không chỉ dành cho bạn, mà còn cho cả bạn bè, gia đình. Điều này thường dẫn đến những đợt nâng cấp dần dần: case máy tốt hơn, quạt êm hơn, CPU tiết kiệm điện hơn, card điều khiển lưu trữ chuyên dụng hay phần cứng mạng mới. Mỗi thứ một ít, nhưng tổng cộng lại, đôi khi chúng còn đắt hơn việc đầu tư một bộ máy chủ chuyên dụng ngay từ đầu.
Chi phí điện năng
Đặc biệt đáng quan tâm trong bối cảnh hiện nay
Điện năng là một trong số ít chi phí định kỳ không thể tránh khỏi khi tự lưu trữ. Máy chủ không chỉ tốn điện khi hoạt động; chúng tiêu thụ liên tục. Mức tiêu thụ khi chạy không tải quan trọng hơn nhiều so với công suất đỉnh, và nhiều phần cứng dân dụng không được tối ưu cho hiệu suất năng lượng khi bật 24/7. Cộng thêm thiết bị mạng, switch, điểm truy cập và ổ cứng gắn ngoài, lượng điện nền tiêu thụ sẽ tăng đều đặn. Ở những nơi giá điện cao, chi phí hàng tháng này tăng nhanh hơn bạn tưởng. Ngay cả một hệ thống nhỏ cũng có thể ngốn một khoản tiền đáng kể sau một năm, đặc biệt khi phần cứng mở rộng hoặc bạn vẫn dùng những linh kiện cũ, kém hiệu quả.
Làm mát và tiếng ồn
Ít được bàn tới, nhưng là một nhược điểm rất thực tế
Làm mát và tiếng ồn không là vấn đề khi bạn dùng chiếc PC gaming cũ làm máy chủ, nhưng một khi bạn chạy nhiều dịch vụ, thêm NAS và các vai trò mạng lên đó, nó sẽ tỏa ra một lượng nhiệt rất lớn, và lượng nhiệt đó cần được giải phóng.
Điều này không chỉ tăng tải cho hệ thống tản nhiệt của phần cứng, mà còn cho cả hệ thống làm mát trong nhà bạn. Tiếng ồn phát ra cũng có thể gây phiền toái nếu bạn không có một phòng kín hay tủ riêng để chứa chúng.
Lưu trữ rất đắt đỏ
Đến một lúc, việc sao lưu là bắt buộc
Lưu trữ là một trong những lý do chính khiến người ta bắt đầu tự lưu trữ. Sở hữu một NAS riêng có thể là bước ngoặt, nhưng một khi bạn lưu trữ đủ nhiều dữ liệu — và muốn có backup cho chúng — chi phí ban đầu có thể tăng vọt nhanh chóng. Bạn sẽ bắt đầu hiểu tại sao có người lại chọn trả phí hàng tháng cho dịch vụ lưu trữ, bất chấp việc về lâu dài tự lưu trữ có thể tự bù đắp chi phí. Điều đó là giả định rằng bạn sẽ không cần nâng cấp gì khi nhu cầu lưu trữ tăng lên.
Tự lưu trữ vẫn rất đáng giá
Đừng hiểu lầm — tự lưu trữ vẫn hoàn toàn xứng đáng. Quyền kiểm soát, sự linh hoạt và kinh nghiệm học hỏi được khiến nó xứng đáng với thời gian và tiền bạc bạn bỏ ra. Tuy nhiên, việc vẽ nó như một lựa chọn thay thế hoàn hảo, không có nhược điểm so với các gói đăng ký hàng tháng là không trung thực. Nếu bạn lên kế hoạch từ đầu, tính toán đến yếu tố thời gian, các đợt nâng cấp tiềm năng và chi phí phát sinh, bạn sẽ có nhiều khả năng gắn bó lâu dài hơn là trở nên chán nản và bỏ cuộc.
Tags: Tự lưu trữ, Chi phí ẩn, Home ServerTự lưu trữ, Chi phí ẩn, Home Server
